Wprowadzenie
3 Armia Rosyjska, znana również jako Biała Armia, to formacja wojskowa, która powstała w Polsce w okresie wojny polsko-bolszewickiej. Jej utworzenie miało miejsce w kontekście szerokiego konfliktu, który wybuchł po rewolucji październikowej oraz podczas trwającej wojny domowej w Rosji. Oddziały białych, będące przeciwnikami bolszewików, miały na celu walkę z reżimem komunistycznym oraz przywrócenie porządku w Rosji. W artykule zostaną omówione kluczowe etapy formowania oraz działania 3 Armii Rosyjskiej na terytorium Polski.
Formowanie 3 Armii Rosyjskiej
Wiosną 1920 roku w Paryżu doszło do istotnych rozmów pomiędzy przedstawicielami białych a władzami francuskimi oraz polskimi. Celem tych negocjacji było stworzenie rosyjskiej formacji wojskowej na terenie Polski. W wyniku tych ustaleń, w czerwcu rozpoczęto rozmowy między Borisem Sawinkowem, dawnym przedstawicielem admirała Aleksandra Kołczaka, a marszałkiem Józefem Piłsudskim.
W obliczu ofensywy Armii Czerwonej, która zagrażała Polsce, postanowiono przenieść centrum formowania armii do centralnej i południowej Polski, m.in. do Kalisza i Wadowic. W skład nowej formacji weszli żołnierze internowani z II Korpusu Armii Ochotniczej pod dowództwem generała Nikołaja Bredowa. Do organizacji armii przyczyniły się również oddziały dowodzone przez generała lejtnanta Aleksieja von der Pahlena, które wcześniej walczyły na granicy łotewsko-rosyjskiej.
Ofensywa białych była planowana i oparta na wzorach organizacyjnych zatwierdzonych 5 lipca 1920 roku. Plan zakładał utworzenie jednostki składającej się z trzech pułków piechoty, pułku kawalerii oraz dywizjonu artylerii o łącznej liczbie około pięciu tysięcy żołnierzy.
Przemiany dowództwa i struktura organizacyjna
Początkowo na czele armii miał stanąć generał lejtnant Jakow Józefowicz, jednak ostatecznie został on zastąpiony przez generała Piotra Głazenapa, który wcześniej służył w Armii Północno-Zachodniej. Po pewnym czasie Głazenap został odwołany z powodu niezgody co do kierunku działań armii oraz problemów organizacyjnych związanych z brakiem sprzętu.
Po tym incydencie nowym dowódcą został generał Lew Boboszko, a później generał major Boris Piermikin. Ostatecznie 28 września 1920 roku armia została oficjalnie nazwana 3 Armią Rosyjską i miała liczyć około 24 tysięcy żołnierzy. W praktyce jednak realizacja planów organizacyjnych napotykała wiele trudności.
Pomimo ambitnych założeń, rzeczywisty stan jednostek był znacznie poniżej oczekiwań; pułki piechoty były niekompletne, a brak odpowiedniego uzbrojenia opóźniał formowanie wymaganych jednostek.
Ordre de Bataille i struktura jednostek
W połowie sierpnia 1920 roku struktura organizacyjna 3 Armii wyglądała następująco: dowództwo składało się z 97 żołnierzy, a w jej skład wchodziły dwa pułki piechoty oraz jednostki kawalerii i artylerii. Łącznie liczba żołnierzy wynosiła nieco ponad 3 tysiące. Na przełomie wrześ
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).