Wstęp
Anna Beniszowa, z domu Szafran-Początek, to postać, która na trwałe wpisała się w historię Górnego Śląska oraz polskiego ruchu niepodległościowego. Urodzona 12 maja 1894 roku w Tychach, była nie tylko aktywną działaczką społeczną, ale również posłanką na Polski Sejm Dzielnicowy. Jej życie i działalność związane były z wieloma ważnymi wydarzeniami, które miały miejsce w okresie powstań śląskich oraz plebiscytu. Zmarła 24 października 1975 roku w Nowym Sączu, pozostawiając po sobie niezatarte ślady w historii regionu.
Pochodzenie i wykształcenie
Anna Beniszowa pochodziła z ziemiańskiej rodziny, co miało duży wpływ na jej późniejsze zainteresowania i działalność. Jej rodzicami byli Emanuel Szafran-Początek oraz Regina de domo Radrańska. W młodości uczęszczała do żeńskiej szkoły średniej w klasztorze boromeuszek w Mikołowie. To tam zaczęła propagować idee polskości wśród swoich rówieśniczek. Oprócz nauki przedmiotów ogólnokształcących, rozwijała swoje umiejętności muzyczne, ucząc się gry na fortepianie i skrzypcach.
Po zakończeniu edukacji Anna wraz z matką i rodzeństwem zarządzała majątkiem rodzinnym. W czasie I wojny światowej ich dom stał się miejscem spotkań dla przedstawicieli polskiej inteligencji. Organizowano tam wieczory poetyckie oraz dyskusje na tematy polityczne, a gośćmi byli znani działacze, tacy jak Władysław Seyda czy Wojciech Korfanty.
Działalność polityczna i społeczna
W 1918 roku Anna została wybrana na przedstawicielkę powiatu bytomskiego w Polskim Sejmie Dzielnicowym w Poznaniu. Podczas obrad aktywnie uczestniczyła w sekcji szkolnej, gdzie występowała pod pseudonimem Anna Świątkówna. Po powrocie do Tychów założyła Towarzystwo Polek, które zrzeszało patriotycznie nastawione kobiety i stało się platformą dla działań na rzecz Polski. Organizacja szybko zyskała popularność, a do jej szeregów przystąpiło około 200 kobiet.
W ramach Towarzystwa Anna organizowała różnorodne przedsięwzięcia – od wykładów po zabawy i przedstawienia teatralne. Jej zaangażowanie obejmowało także Polskie Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” oraz chór „Harmonia”, gdzie pełniła rolę członkini zarządów tych instytucji.
Udział w powstaniach śląskich
Wiosną 1919 roku Anna przystąpiła do Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska. Jej rola podczas powstań śląskich była niezwykle istotna; działała jako łączniczka i sanitariuszka. Jako delegatka Polskiego Czerwonego Krzyża zajmowała się niesieniem pomocy osobom poszkodowanym podczas konfliktów oraz dokumentowaniem przestępstw popełnionych przez Niemców wobec Polaków.
W trakcie I powstania śląskiego jej dom rodzinny był wielokrotnie rewidowany przez uzbrojonych niemieckich żołnierzy. Po powstaniu Anna trafiła do aresztu, jednak szybko wróciła do działalności społecznej, kierując delegaturą PCK w powiecie pszczyńskim oraz organizując pomoc dla potrzebujących.
Działalność samorządowa
W wyniku wyborów komunalnych w 1919 roku Anna została radną miasta Tychy, stając się jedyną kobietą na tym stanowisku w międzywojniu
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).