Franciszek Kuszel – Życie i działalność
Franciszek Wincentowicz Kuszel, urodzony 16 lutego 1895 roku w Pierszajach, to postać historyczna, która odegrała istotną rolę w historii Białorusi oraz Polski. Jako białoruski wojskowy i polityk, jego życie było silnie związane z wydarzeniami XX wieku, w tym z I i II wojną światową. Po zakończeniu konfliktów zbrojnych Kuszel stał się jednym z prominentnych działaczy białoruskiej emigracji.
Początki kariery wojskowej
Kuszel dorastał w rodzinie Wincentego i Antoniny w folwarku Pierszajach, usytuowanym w ówczesnym powiecie oszmiańskim guberni wileńskiej. W 1915 roku, po wybuchu I wojny światowej, został zmobilizowany do armii rosyjskiej. Po ukończeniu szkoły młodszych dowódców został skierowany do Wileńskiej Szkoły Piechoty. Służąc na froncie niemieckim, miał okazję zdobyć doświadczenie bojowe w szeregach 155 Astrachańskiego Pułku Zapasowego oraz 276 Kupiańskiego Pułku Strzelców. W wyniku swoich osiągnięć awansował do stopnia sztabskapitana.
Po rewolucji październikowej i rozpadzie armii carskiej Kuszel wrócił na Białoruś, gdzie zaangażował się w działania białoruskich organizacji narodowych. W 1918 roku przewodniczył białoruskiej organizacji młodzieżowej w Iwieńcu, a jego działalność polityczna przyciągnęła uwagę władz polskich, co skutkowało aresztowaniem go pod koniec 1919 roku.
Okres międzywojenny i służba w Wojsku Polskim
Wybuch wojny polsko-bolszewickiej spowodował zmianę nastawienia polskich władz do Białorusinów. Po uwolnieniu z więzienia Kuszel od sierpnia 1919 roku był aktywnym członkiem Białoruskiej Komisji Wojskowej. Jego zasługi zaowocowały przyjęciem do Wojska Polskiego 2 marca 1922 roku jako porucznika. Po odbyciu szkolenia w Warszawie, służył przez wiele lat w różnych jednostkach wojskowych, w tym jako komendant szkoły podoficerskiej w Chełmnie oraz oficer 66 pułku piechoty.
W 1931 roku został awansowany na kapitana, co potwierdziło jego pozycję jako jednego z kluczowych oficerów Wojska Polskiego. W kolejnych latach pełnił różne funkcje, a jego kariera rozwijała się aż do wybuchu II wojny światowej.
II wojna światowa i współpraca z Niemcami
W czasie wojny obronnej we wrześniu 1939 roku Kuszel znalazł się w sytuacji kryzysowej i został wzięty do niewoli przez Sowietów po walkach we Lwowie. Jego pobyt w obozie Starobielsku oraz późniejsza współpraca z NKWD miały wpływ na dalszy rozwój jego kariery wojskowej. Po ucieczce z rąk sowieckich Kuszel podjął współpracę z okupantem niemieckim.
Początkowo pełnił rolę komendanta kursów szkoleniowych Białoruskiej Policji Pomocniczej w Mińsku, a następnie objął stanowisko komendanta tej jednostki. Jego ambicje sięgały dużo dalej – Kuszel dążył do stworzenia białoruskiej armii przy wsparciu Niemców, co było częścią szerszego planu utworzenia Wolnego Korpusu Białoruskiej Samoobrony. Jako szef referatu wojskowego Białoruskiej Samoobrony miał za zadanie kierowanie pracą okręgowych referentów wojskowych.
W kwietniu 1943
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).