Kalwinizm: Historia i Definicja
Kalwinizm, znany również jako ewangelicyzm reformowany, jest jednym z kluczowych nurtów protestantyzmu, obok luteranizmu. Jego korzenie sięgają XVI wieku, a dokładniej okresu Reformacji, kiedy to różne nurty religijne zaczęły kwestionować nauki Kościoła katolickiego. Kalwinizm, jako doktryna teologiczna i konfesja, przyjął szczególną formę organizacyjną w kościołach kontynentalnych, takich jak prezbiteriańskie czy kongregacjonalne.
Początki Kalwinizmu
Kalwinizm wywodzi się z reformacji szwajcarskiej, w której istotną rolę odegrał Huldrych Zwingli. Uznaje się, że narodziny tego nurtu miały miejsce 1 stycznia 1519 roku, kiedy Zwingli objął posadę kaznodziei w Grossmünster – najważniejszej świątyni Zurychu. To właśnie Jan Kalwin nadał mu ostateczną formę teologiczną i organizacyjną. Kalwinizm miał ogromny wpływ na rozwój wielu ruchów protestanckich, w tym purytanów, hugenotów oraz anabaptystów. Jest to nurt z mocnym ewangelikalnym akcentem.
Wpływ Kalwinizmu na Świat
Kalwinizm rozprzestrzenił się na wiele regionów świata, mając znaczący wpływ na angielskich purytanów oraz szkockich prezbiterian. W Szkocji i niektórych kantonach Szwajcarii stał się dominującym wyznaniem. Współczesnie największe skupiska kalwinizmu można znaleźć w Południowej Afryce, Niemczech oraz Stanach Zjednoczonych. Ponadto, kalwini mają znaczną obecność w Namibii i na Węgrzech, a także w Siedmiogrodzie. Do lat 60. XX wieku kalwinizm dominował również w Holandii.
W Polsce kalwinizm stał się trzecim co do wielkości wyznaniem w okresie reformacji, zaraz po katolicyzmie i prawosławiu. Był szczególnie popularny wśród polskiej i litewskiej szlachty, co było spowodowane m.in. niskimi kosztami utrzymania kościoła oraz akceptacją dla buntu przeciwko królowi. Kalwinizm postrzegano także jako „wiarę szwajcarską”, co odróżniało go od luteranizmu, uważanego za „wiarę niemiecką”. Obecnie w Polsce kalwini stanowią niewielką grupę liczącą około 3500 wyznawców, zrzeszonych głównie w Kościele Ewangelicko-Reformowanym oraz Kościele Ewangelicko-Prezbiteriańskim.
Teologia Kalwinizmu
Doktryna kalwińska opiera się na Biblii i podkreśla konieczność stałej rewizji tradycji religijnej (ecclesia reformata et semper reformanda). Kluczowym elementem kalwinizmu jest nauka o predestynacji, która zakłada, że Bóg wybiera ludzi do zbawienia lub potępienia jeszcze przed ich narodzinami. Koncepcja ta czerpie inspirację z myśli św. Augustyna i stawia Boga jako suwerena wszechświata.
Zgodnie z kalwińską soteriologią dobre uczynki są jedynie dowodem przynależności do grona wybranych przez Boga. W praktykach liturgicznych kalwińskich kościołów nie znajdziemy obrazów ani rzeźb; centralnym punktem nabożeństw są czytania biblijne oraz kazania. Jak wiele innych wyznań protestanckich, kalwinizm uznaje dwa sakramenty: chrzest (najczęściej niemowląt) oraz eucharystię znaną jako Wieczerza Pańska.
Rzeczywista obecność Chrystusa
<p
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).