Sarnath – Wprowadzenie do Miejsca Historycznego
Sarnath, położone w północnych Indiach, to miejscowość o ogromnym znaczeniu dla buddyzmu, usytuowana zaledwie 13 kilometrów na wschód od Waranasi w stanie Uttar Pradesh. Historia Sarnath sięga czasów Buddysty Siakjamuniego, który według tradycji wygłosił tu swoje pierwsze kazanie, nazywane Dharmaczakraprawartana, czyli „Wprawienie w Ruch Koła Dharmy”. To wydarzenie miało fundamentalne znaczenie dla powstania wspólnoty buddyjskiej znanej jako Sangha, która zaczęła rozwijać się w tym regionie. Sarnath to jedno z czterech najświętszych miejsc buddyzmu, które przyciąga pielgrzymów i turystów z całego świata.
Etymologia Nazwy
Nazwa Sarnath pochodzi od skróconej wersji sanskryckiego terminu Saranganath, co oznacza „Władca Jeleni”. Zgodnie z legendą buddyjską, Bodhisattwa przyjął postać jelenia i poświęcił swoje życie, aby uratować łanię przed śmiercią z rąk króla. Poruszony tym aktem monarcha utworzył Park Jeleni (Mrigadava), co stało się jedną z historycznych nazw tego miejsca. Innym określeniem jest Isipatana, które według kanonu palijskiego odnosi się do miejsca, gdzie święci ludzie zeszli na ziemię.
Historia Sarnath
Po osiągnięciu stanu oświecenia w Bodh Gaja, Budda udał się do Jeleniego Parku, gdzie spotkał pięciu ascetów i wygłosił swoje pierwsze kazanie. To wydarzenie zapoczątkowało rozwój Sangha oraz nauczania buddyjskiego w regionie. Budda spędził pewien czas w Mulagandhakuti Vihara, zanim wysłał swoich uczniów w różne zakątki świata, aby szerzyli nauki Dharmy. W okresie panowania dynastii Maurjów pod przewodnictwem cesarza Aśoki buddyzm kwitnął w Sarnath, a samo miejsce stało się centrum religijnym i kulturalnym.
W III wieku p.n.e. Aśoka zainwestował w budowę stupy oraz kompleksu klasztornego w Sarnath. Rozkwit miasta przypadł na czasy Imperium Guptów (IV-VI wiek n.e.), kiedy to odwiedzili je chińscy podróżnicy Faxian i Xuanzang. Xuanzang odnotował istnienie licznych klasztorów oraz dużą liczbę kapłanów praktykujących buddyzm. Pomimo upadku Sarnath na skutek najazdu muzułmańskiego w XII wieku, ruiny przetrwały dzięki późniejszym pracom archeologicznym.
Stupa Dhamekh – Symbol Mądrości
Jednym z najważniejszych obiektów sakralnych w Sarnath jest Stupa Dhamekh, znana również jako „Stupa Mądrości”. Zbudowana przez cesarza Aśokę około 249 roku p.n.e., ma wysokość 34 metrów i średnicę 28,3 metra. Stupa została postawiona w miejscu legendarnego kazania Buddy i jest uważana za jeden z najwspanialszych przykładów architektury buddyjskiej. Jej ściany zdobią delikatne wzory geometryczne oraz motywy roślinne i figuralne, charakterystyczne dla stylu epoki Guptów.
Pielgrzymi często okrążają stupę i recytują mantry przy użyciu młynków modlitewnych. Poza Stupą Dhamekh znajdują się także inne stupy, takie jak Stupa Chaukhandi oraz Dharmaradżika, które mają swoje unikalne historie związane z Buddyzmem.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).