„`html
Ulica Joachima Lelewela we Wrocławiu
Ulica Joachima Lelewela to jedna z ważnych arterii Wrocławia, która łączy plac Legionów oraz ulicę Józefa Piłsudskiego z ulicą Kolejową. Zlokalizowana na osiedlu Przedmieście Świdnickie, ulica ma długość 237 metrów, a jej charakterystycznym elementem jest sięgacz o dodatkowej długości 114 metrów. Wzdłuż tej ulicy można znaleźć szereg obiektów o wartości historycznej, w tym budynek, który niegdyś był siedzibą Loży Masońskiej „Horus”, obecnie wpisany do rejestru zabytków.
Historia ulicy Joachima Lelewela
Historia obszaru, na którym znajduje się ulica Joachima Lelewela, sięga XIV wieku, kiedy to rejon ten zaczął być zabudowywany i zasiedlany. W XIX wieku w okolicy dominowały wiejskie domy ogrodników. Droga, która stała się późniejszą ulicą Józefa Piłsudskiego, pierwotnie nosiła nazwę Świdnickie Łąki, a obszar ten znany był jako Wygon Świdnicki. Z czasem, gdy teren zaczął się urbanizować, nadano mu nową nazwę – Ogrodowa.
W miarę rozwoju Wrocławia oraz powstania Kolei Górnośląskiej w 1842 roku region nabrał znaczenia i stał się ekskluzywną częścią miasta. W 1846 roku zbudowano linię kolejową łączącą trzy wrocławskie dworce kolejowe, co jednak wpłynęło negatywnie na rozwój zabudowy i komunikacji w tej części miasta. Dopiero w latach 1900-1905 linia kolejowa została wyniesiona na estakadę, co umożliwiło dalszy rozwój okolicy.
Ulica Joachima Lelewela powstała w 1870 roku na miejscu działek przy ówczesnej ulicy Ogrodowej. Główna zabudowa miała miejsce głównie w drugiej połowie XIX wieku oraz na początku XX wieku. Niestety wiele budynków uległo zniszczeniu podczas oblężenia Wrocławia w 1945 roku. Po wojnie ulica była stopniowo odbudowywana i przekształcana.
Zabytki przy ulicy
Jednym z najważniejszych obiektów przy ulicy Joachima Lelewela jest budynek przy numerze 15, który przez wiele lat pełnił rolę siedziby Loży Masońskiej „Horus”. Założona w 1813 roku loża była aktywna aż do lat 30. XX wieku i została reaktywowana w 1993 roku. Budynek został wpisany do rejestru zabytków ze względu na swoje historyczne znaczenie.
Kolejnym interesującym obiektem jest narożna kamienica przy ulicy Józefa Piłsudskiego 15/17, która została przebudowana w latach 30. XX wieku według projektu znanych architektów Paula Häuslera i H. Förstera. W okresie II wojny światowej mieścił się tam Urząd NSDAP, a po wojnie budynek stał się miejscem działalności prokuratury apelacyjnej oraz innych instytucji publicznych.
Przekształcenia urbanistyczne
W latach powojennych teren przy ulicy Joachima Lelewela przeszedł liczne zmiany urbanistyczne. Na początku lat 50. XX wieku rozpoczęto realizację osiedla mieszkaniowego Plac PKWN, które obejmowało także obszar związany z początkiem ulicy. Nowe budynki były projektowane z wykorzystaniem innowacyjnej technologii wielkoblokowej, co było nowością dla Wrocławia.
Mimo wielu inwestycji część zabudowy pozostała niezrealizowana lub była niezabudowana przez długi czas, co można zauważyć w przypadku wolnych działek wzdłuż ulicy. W latach
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).